Coğrafi İşaret Nedir

Coğrafi işaretler, belirli bir bölgeden kaynaklanan bir ürünü tanımlayan ya da kalitesi, ünü veya diğer karakteristik özellikleri itibariyle coğrafi kaynağına atfedilebilen bir bölgeyi işaret eden sınai mülkiyet hakkıdır.

 

Bir yörenin herhangi bir ürünü, meyvesi, taşı, madeni diğer yörelerde üretilenlerden faklı olabilir ve ya bir yörede üretilen halı, kilim, kumaş, çini vb herhangi bir nedenle ün kazanmış olabilir. Tüketiciler söz konusu yöre adıyla satılan ürünleri o yörenin adına duydukları güvenle, aynı türdeki diğer ürünlere tercih edebilirler.
Coğrafi işaret, ürünü ürün yapan geleneksel yöntemler ile usulüne uygun olarak üretilmesini sağlayarak ürünün standartlarını belirler ve gelecek nesillere aktarımı için bir köprü görevi görür. Bunun yanı sıra tek bir üreticiyi değil, belirli şartlar altında üretim yapan kişilerin tümünü korur. Çünkü coğrafi işaret alansal, yöresel, bölgesel, ülkesel genelliğe, bir anlamda anonimliğe sahip olup, sağladığı hak belli bir kişiye veya bazı kişilere bağlanamaz. Dolayısıyla tescilde düzenlenen şartlara uygun üretim yapan herkes coğrafi işareti kullanabilme hakkına sahiptir.

Ayrıca tüm tüzel ve özel kişiler, tüketici dernekleri, belediyeler, kamu kuruluşları coğrafi işaret başvurusunda bulunabilmektedirler.

Ürüne sağladığı piyasa gücü ve pazarlama kabiliyeti sayesinde, aynı ürünü nesiller boyu üreten ve günümüze taşıyan gerçek sahiplerini koruyucu görev görür. Coğrafi işaret de esas unsur yerellik olduğundan, kırsal alandaki yaşama destek olur. Ülke ekonomisine katkı sağlar.

Doğallık, geleneksellik, sürdürülebilir kalite, bölgesel kalkınma ve dünya pazarında rekabet edebilme teminatı gibi tüm bu özellikler coğrafi işaretlerin katma değerleri arasında sayılır.

Coğrafi  İşaretleme, yöresel ürünlerin korunması, tanımlanması, tanıtılması anlamında oldukça önemli bir amaç/araç olarak  adlandırılabilir. Bu sistem,  Türkiye’de 1995’ten beri 555 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK)” ve uygulama yönetmeliği çerçevesinde Coğrafi İşaret tescil sistemi ile gerçekleştirilmektedir.

Ülkemizde her ilin, hatta her ilçenin belli bir ürünün üretimine kaynak teşkil ettiği ve bu ürün ile ünlenmiş olduğu bir gerçektir.

Şuanda Türkiye’de tescilli coğrafi işaret sayısı 180 olmakla birlikte, başvuru aşamasında olan coğrafi işaret sayısı ise 210’dur.

Türkiye’de tescil edilen coğrafi işaretler sadece Türkiye sınırları içinde geçerli olmakla birlikte yurtdışında koruma için her ülkede, ülke mevzuatına göre başvuru gerekmektedir.

Sonuç olarak coğrafi işaretler;

  • Değer yaratmakta ve kaliteyi yönlendirmekte
  • İstihdam ve üretim alanlarında canlılık yaratmakta
  • Kırsal nüfusu korumak ve göçü önlemekte
  • Geleneksel bilgi ve kültürel değerleri korumakta
  • Taklitçilikle mücadelede… kullanılabilen potansiyel araçlardır.

Yerel değerleri yaşatıp korumak, o kültürü yaşatmakla eşdeğerdir.”

 

Feyza FURTANA

İstek Patent

Yorum yaz

Site Haritası