Endüstriyel Tasarım ve İş Hayatındaki Yeri

Tanımlamada farklı gibi algılansa da Endüstriyel tasarım ve Endüstri ürünleri tasarımı aynı faaliyeti ifade etmektedir. Endüstriyel tasarım sanayi devriminden sonra ortaya çıkmış bir kavramdır. Kestirme bir tanımla endüstriyel tasarıma, kendine özgü görünüme sahip, seri veya tekil üretime uygun ürün tasarlama işi diyebiliriz. ICSID (Uluslararası Yatırım Anlaşmazlıklarının Çözüm Merkezi)in tanımına göre tasarım, objelerin, işlemlerin, hizmetlerin ve her türlü sistemin çok yönlü özelliklerini meydana getirmek olan bir üretme aktivitesidir. Bu nedenle tasarım, teknolojilerin yenilikçi insancıllaştırılmasının ve kültürel – ekonomik alışverişin odak noktasını teşkil etmektedir. Endüstriyel tasarım ise hem kullanıcının hem üreticinin ortak faydalarını baz alarak, bir ürünün veya sistemin form, fonksiyon ve maddi, manevi değerini optimize eden özellikler ve konseptler ortaya çıkarma aktivitesidir.
Tasarım insanda meydana gelen yaratıcı fikirlerin objelere yansımasıdır. Bir ürünün oluşma fikrinden itibaren yaratım ve ortaya çıkma sürecine endüstriyel tasarım denir. Tasarımlar günümüzde daha çok tüketiciye yönelik düşünülüp, yapıldığından dolayı bir ürünün fonksiyonel nitelikleri kadar dış görünüşü de önem kazanmıştır.
Ürün reklamlarında tüketiciye yönelik olarak daha çok görüntüler ön planda tutulmaktadır. Müşteri odaklı olarak çalışılan tasarımlarda ürün nitelikleri kadar artık dış görünümler de önem kazanmıştır. Tüketici öncelikle ürünlerin markalarına ,sonra tasarımlarına yani dış görünümlerine bakarak karar vermektedir. Ürün ambalajları, desenleri , renkleri, tekstilde sektörü için ürün tarzları ,mobilya sektörü için ürün biçimleri, makine ve araç tasarımları yaratıcı bir süreçten geçilerek ortaya çıkarlar. Yedek parça tasarımları, araba modelleri gibi teknik tasarımlarda önemli yaratıcı fikirlerdir. Tüm bunlar ticari amaçlarla yapılan çalışmalar olup müşteri memnuniyeti ve tanıtımı ön plandadır.
Bir tasarımın hukuki korunmasının sağlanması için bazı unsurları içermesi gerekir.
1. A) Yenilik
2. B) Ayırt edici nitelik
3. C) Ürün veya ürün parçası
4. D) İnsan duyuları ile algılanabilen görünüm

Ülkemizde 1995 yılı itibariyle 554 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerince Patent Marka ve Endüstriyel tasarım hakları yasal olarak korunmaktadır .Bu kanun ile fikri mülkiyet hukuku her geçen gün önemini arttırarak günümüze kadar gelmiştir. Bilinçli üreticiler Endüstriyel tasarımlarını taklitlerinden sakınmak amacıyla tescil ettirerek korumalıdırlar. TPE ( Türk Patent Kurumu) kapsamında yasal olarak koruma süresi 5 er yıllık yenilemeler dahilinde 25 yıl olup, 25 yıl sonunda tasarım halka mal olup ,tasarımcı veya hak sahibi haricindeki kişilerce uygulanabilir hale gelecektir.

Şeyma ÇAKİN

Yorum yaz

Site Haritası