Faydalı model nedir

Satılık Faydalı Model

Bulunduğumuz coğrafyada buluşların korunması ile ilgili atılan ilk adım 1879 yılında Osmanlı devleti döneminde çıkan ilk patent kanunudur. 27 Nisan 1995 tarihine kadar 116 yıl süren bir sessizliğin ardından 551 sayılı patent haklarının korunması hakkında kanun hükmünde kararname çıkartılmıştır. Bu süre zarfında ülkemiz uluslararası anlaşmalara katılım göstermiştir. Gümrük birliğine Türkiye’nin katılımı ardından 1994 yılında Türk Patent Enstitüsü kurulmuştur. Türk Patent enstitüsünün kurulmasıyla birlikte ülkemizde gün geçtikçe buluşların korunmasıyla ilgili bilinç düzeyi de artmıştır.

Patent ve faydalı model tescili ile buluş sahibi yasal olarak belirlenen süre içerisinde buluşun üretim, kullanım, satış ve ithal etme haklarını elinde bulundurmasıdır. Buluş sahibinin izni ile buluş üçüncü kişiler tarafından kullanılabilir, üretilebilir, satılabilir ve ithal edilebilir. Yasal süre ise buluş sahibinin müracaatı ile başlar.

Aslında patent ve faydalı model aynı amaca hizmet eder. Hatta diyebiliriz ki faydalı modelin temeli patente dayanır. Patent ve faydalı model arasında çok fazla benzeyen nokta olduğu gibi bazı özellikleri bakımından da farklılık göstermektedir. Faydalı model de tıpkı patent gibi ürünün tüm hakları buluş sahibine aittir. Her ikisi de devir edilebilir, miras yoluyla intikal edebilir, rehin edilebilir ya da teminat gösterilebilir. Ancak faydalı modelde buluş basamağı aranmaz, faydalı model koruma süresi bakımından patente göre daha kısa süre buluş üzerinde koruma sağlar diğer bir açıdan faydalı modelin belgeye bağlanma süresi ve maliyeti patente göre çok daha avantajlıdır. Çünkü faydalı model daha kısa sürede sonuçlanır ve daha az maliyet gerektirir. Bu sebeple Türkiye de ve faydalı model koruması sağlayan birçok ülkede küçük ve orta ölçekli firmalar tarafından faydalı model daha çok tercih edilir. Koruyabileceğimiz ürünler açısından değerlendirdiğimizdeyse kimyasal ürünleri sadece patent ile koruyabileceğimizi görüyoruz. Kimyasal ürünlerde ne yazık ki faydalı model koruması sağlanamıyor.

Faydalı modelde buluş sahibi ürünün sağlamış olduğu avantajları korumaktadır. Ürünün rengini, şeklini, desenini ya da resmi korumaz. Ürüne estetik katan özellikleri endüstriyel tasarım ile koruyabiliriz. Ürünün görsel özelliklerini endüstriyel tasarım ile koruduğumuzu düşünürsek; hemen her faydalı model koruması yaptığımız buluş aynı zamanda endüstriyel tasarım tescili için adaydır.

Özetle faydalı modeli buluşların korunmasında patentin alternatifi olarak düşünebiliriz ve hemen her faydalı model koruması sağladığımız ürünün estetik kısmının korunması endüstriyel tasarım tescili ile koruyabiliriz. 1995 yılı itibari ile hayatımıza giren faydalı model maliyet ve süre avantajı düşünüldüğünde yıllar geçtikçe daha hızlı tüketen ve maliyetlerin daha da önem kazandığı dünyada daha ön plana çıkacağa benziyor.

Duygu MALKARALILAR

İstek Patent

Marka ve Patent Danışmanı

Yorum yaz

Site Haritası