Patent alma kriterleri

Buluş, tarım dahil olmak üzere sanayinin herhangi bir alanında teknik bir probleme teknik bir çözüm getirilmesidir. Buluşlar, bir yöntem veya bir ürüne ilişkin olabilmektedir.

Yaşadığımız çağda insanlar sanayide ve bilimde sorun yaşadıkları konuları buluşlar yaparak çözmektedirler. Buluşlar sayesinde sanayi gelişir, insan hayatı kolaylaşır. Buluş sahibi , izni olmaksızın başkalarının buluşunu üretmesini , kullanmasını veya satmasını belirli bir süre boyunca engellemek istiyorsa , buluş sahibine bu hakları tanıyan ve devlet tarafından verilen Patent belgesine başvurmalı ve bu belgeyi almaya hak kazanmalıdır.

Eğer buluşlar Patent belgesi ile korunamasaydı, muhtemelen sanayi ve bilimsel araştırmalar bu denli gelişemeyecekti ve bizler yıllar boyunca hep aynı teknolojilere sahip ürünleri kullanıyor olacaktık. Ayrıca patent belgeli bir buluş; alınıp satılabilen ve kiraya verilebilen diğer mallar gibi buluş sahibinin mülkiyeti haline gelir. Hem buluş sahibine hem de insanlığa bir çok fayda sağlayan buluşları Patent ile koruyabilmek için bir takım kriterler vardır, bu kriterleri taşımayan buluşlar Patent ile korunamaz. Buluşların Patent ile korunabilmesi için aşağıda belirttiğimiz şartlara haiz olması gerekmektedir.

Bir buluşun Patent ile korunabilmesi için ilk şart buluşun yeni olmasıdır. Yenilik, Patent başvurusu yapılmadan önce, buluşun başkası tarafından dünyanın herhangi bir yerinde yazılı, sözlü yada uygulanarak açıklanmamış olması demektir. Örnek vermek gerekirse; buluşun konusu daha önce bir üniversitede doktora tezi olarak yazılmış ise buluş yeni değildir.

Bir buluşun Patent ile korunabilmesi için ikinci şart tekniğin bilinen durumunun aşılmasıdır. Buna teknik basamak şartı da denmektedir. Buluşla ilgili uzman bir kişinin kolayca düşünüp uygulamaya koyamayacağı şartını taşıyan buluşlar tekniğin bilinen durumunu aşmış demektir.

Üçüncü şart ise sanayiye uygulanabilirliktir, yani buluşun konusu sanayide seri olarak üretilebilir olmalıdır.

Patentlenebilirlik kriterleri aşağıdaki örnekle gayet basit bir şekilde anlaşılabilir;

1970’li yılların sonuna kadar televizyonları üzerindeki düğmeler ile açıp kapatıyorduk ve ayar yapıyorduk. 1980 yılına geldiğimizde televizyonlar için uzaktan kumanda bulunmuştur. Bu buluşu patentlenebilirlik  kriteri açısından değerlendirirsek; buluştan önce televizyonlarda kumanda yoktur, dolayısıyla buluş yenidir. Buluş seri olarak üretilebilir, dolayısıyla sanayiye uygulanabilirlik kriterini de sağlıyor demektir. Televizyon konusunda orta seviyede bilgi ve deneyime sahip bir uzmanın mevcut bilgileri arasında uzaktan kumanda yok ise buluş tekniğin bilinen durumunu aşıyor demektir.

Buluş olduğu halde patentle korunamayan buluşlarda vardır, bunlar;

-Konusu kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olan buluşlar.

-Bitki veya hayvan türleri veya önemli ölçüde biyolojik esaslara dayanan bitki veya hayvan yetiştirilmesi usulleri.

Sıkça sorulan bir diğer soruda yazılımlara Patent alınabilir mi? sorusudur. Bilgisayar programları buluş niteliğinde olmadığı için patent verilemeyecek konular arasındadır. Doğrudan bilgisayar üzerinde çalıştırılan yazılımlar için Patent verilmemektedir. Bu tür yazılımlar Kültür Bakanlığından alınacak Telif belgesi ile korunabilir. Ancak bir makine ile birlikte kullanımı ile doğurduğu sonuçlar ileri bir teknik etki sağlıyorsa, bilgisayar programı ile birlikte çalışan makine için Patent alınması mümkündür. Bu şekilde alınan Patentler için örnek vermek gerekirse; bir gıda paketleme makinesinin çalışmasını sağlayan bir yazılıma makine ile birlikte Patent alınabilir.

Aşağıdaki konular ise buluş niteliğinde olmadığı için Patent kapsamının dışında kalır ve bunlar için koruma talep edilse dahi patent belgesi verilmez.

-Keşifler, matematik metotları, bilimsel teoriler (Bu tür ürünler için Telif belgesi alınabilir)

-Sanatsal ve edebi eserler, bilim eserleri, estetik niteliği olan yaratmalar, bilgisayar yazılımları. (Bu tür ürünler için Telif belgesi alınabilir)

-Bilginin derlenip düzenlenmesi ve sunulması ile ilgili teknik yönü olmayan usuller.

-İnsanlar ve hayvanlara uygulanacak teşhis, tedavi ve cerrahi usulleri.

-Zihni, ticari ve oyun faaliyetlerine ilişkin plan, usul ve kurallar. (Bu tür ürünler için Telif belgesi alınabilir)

 

Caner Çoban

Marka & Patent Danışmanı patent kriterleri

Yorum yaz

Site Haritası